راه مشترک پزشکی و ورزش

پزشکی و ورزش دارای اهداف والای مشترک سلامت جسم و روح میباشند و در راه رسیدن به این اهداف در علم، تربیتبدنی و پزشکی در بسیاری از جنبهها مستقیماً به کمک هم میشتابند. لازم به ذکر است فرد به هر علتی که ورزش را بخشی از زندگی خود قرار داده باشد، بدون لحاظ کردن اصول طب ورزشی به نتیجه مطلوبی نخواهد رسید. بنابراین با کمک علم پزشکی ورزشی میتوان به اهداف برجستهای چون کنترل و حفظ سلامتی ورزشکاران، پیشگیری از بروز آسیبدیدگیها، درمان و توانبخشی ورزشکاران آسیبدیده، برنامهریزی علمی جهت تغذیه مناسب ورزشی و بهداشت روانی ورزشکاران دست یافت.
در این مبحث به نکاتی اشاره میشود که توجه و بهکارگیری آنها نقش مؤثری در کاهش بروز آسیبدیدگیهای ورزشی در ورزشکاران خواهد داشت.
همانطور که میدانیم ورزش در بسیاری مواقع با بروز آسیبدیدگیهای متفاوت با شدتهای مختلف همراه است.

                                                      Sports Medicine
 

آسیبدیدگیها را میتوان به دو دسته کلی تقسیم کرد:
الف) آسیبدیدگیهای داخلی
ب) آسیبدیدگیهای خارجی
آسیبدیدگیهای داخلی:
اینگونه آسیبدیدگیها بیشتر در اثر بهکارگیری تکنیکهای اشتباه و طولانیبدون تمرین یا شدید بودن برنامههای تمرینی و همچنین داشتن استرسهای روحی فراوانی در ورزشکار ایجاد میشود.
آسیبدیدگیهای خارجی:
اینگونه آسیبدیدگیها بیشتر در اثر وارد شدن ضربات مستقیم یا غیرمستقیم به ورزشکار ایجاد میگردد.
در این دسته آسیبدیدگیها عوامل مؤثر دیگری نیز مطرح است که عبارتند از: شرایط نامساعد زمینهای ورزشی، نبودن یا به کار نگرفتن تجهیزات کافی و مناسب و شرایط نامناسب آب و هوائی در زمان تمرین و مسابقه.
همچنین لازم است هر معلم و مربی ورزشی اطلاعات لازم در مورد کمکهای اولیه را بداند و نحوه استفاده از روشهای آن را بهصورت عملی انجام داده باشد.
بهعنوان مثال، هنگامی که ورزشکاری مصدوم میشود واکنش فوری مربی باید حفاظت ورزشکار و جلوگیری از آسیبدیدگی بیشتر او باشد قبل از هر چیز آرامش خود را حفظ کنید و از سایر بازیکنان بخواهید که به ورزشکار مصدوم دست نزنند و حتی شاید لازم شود عبور و مرور بازیکنان و ورزشکاران را قدغن کنید. سعی کنید ورزشکار را آرام کرده و قبل از ارزیابی صدمه از حرکت او جلوگیری کنید.
هنگامی که به ورزشکار مصدوم میرسید، مشخص کنید که سطح هوشیاری او کامل است یا کاهش یافته است و بلافاصله از گروه پزشکی خاص در زمین مسابقه یا نزدیکترین مرکز فوریتهای پزشکی به محل کمک بگیرید. در شک به بروز آسیبدیدگی ناحیه سر و گردن یا ستونفقرات قبل از هرگونه عملیاتی، سر ستون فقرات را بیحرکت و ثابت نمائید.
سپس با حفظ خونسردی به بررسی اولیه در مورد علائم حیاتی ورزشکار (ضربان قلب و وضعیت تنفسی) بپردازید. در صورت بروز آسیبدیدگی خفیف میتوان با کنترل خونریزیهای سطحی، پانسمان و بانداژ از میزان پیشرفت آسیبدیدگی جلوگیری کرد. در صورت بروز آسیبدیدگیهای عضلانی اسکلتی خفیف تا متوسط در درجه اول رعایت اصل RICE (استراحت، گذاشتن کیسه یخ روی ناحیه آسیبدیده، کمپرس کردن با کمک بانداژ کشی و بالا بردن عضو آسیبدیده) نقش بسیار مهمی در کاهش پیشرفت تورم و التهاب در سطح عضو آسیبدیده دارد.
نکات مهم دیگر برای مربیان ورزشی
لزوم توجه به تهیه پرونده بهداشتی برای بررسی سلامتی ورزشکار و معاینات جسمانی (قلبی ـ تنفسی، سیستم عصبی عضلانی اسکلتی، غده تیروئید و بررسی سوابق بیماری توسط پزشک)
توصیه به انجام ورزشهای کششی جهت افزایش قابلیتانعطافپذیری مفاصل و تقویت قوای عضلانی.
افزایش ظرفیت هوازی با انجام تمرینات هوازی که باعث تقویت خونرسانی به عضلات میشود. در نتیجه اکسیژن بیشتری در اختیار عضله قرار میگیرد و تولید اسیدلاکتیک به تأخیر میافتد. هر چهقدر سیستم هوازی قویتر باشد، خستگی دیرتر و کمتر ظاهر میشود و میتوان مدت تمرینات ورزشی را افزایش داد.
تقویت کار گروهی عضلات.
تقویت مهارتهای خاص (بسته به نوع رشته ورزشی)
گرم کردن بدن قبل از پرداختن به ورزش و سرد کردن تدریجی بدن بعد از پایان آن.
انجام تمرینات کششی به مدت
۱۰ـ۵دقیقه جهت گرم کردن بدن و در پایان ورزش برای سرد کردن تدریجی بدن راه

/ 1 نظر / 63 بازدید
مسعود عسگری(طلوع سپیده)

با سلام خدمت دکتر مصطفی متاسفانه خیلی از کسانی که ورزش رو شروع میکنند (مثلا خودم د ر10 سال قبل) اصلا اطلاعاتی در زمینه ورزش مورد نظر و علم پزشکی ورزشی ندارند و خیلی سطحی به ورزش نگاه میکنند که ماحصل این کار آسیبهای ورزشی است که بعضا جبران ناپذیر هم هست من اعتقاد دارم که باید در مورد ورزش و پزشکی ورزشی در مدارس مطالبی تئوری و عملی ارائه بشه تا دانش آموزان در این زمینه اطلاعات کافی رو کسب کنند. با تشکر